Bronnen en Krachtplaatsen in NL & Be
De Kerk van Westergeest, Friesland
399 Geschreven in September 2020
Je vindt de Hervormde Kerk aan de Kalkhúswei 1 in Westergeest
(Zie OpenStreetMap.org).
De oudste delen van de kerk dateren uit omstreeks 1150, in 1807 werd de toren verlaagd en kreeg een minder spitse punt.
De kerk is een rijksmonument.
Westergeest heette in 1333 Ghaest, in 1444 Gaest of Gast, in 1467 Westergast en in de 19e eeuw Westergeest en Westergaast.
Het Oudfriese woord gast (geest) betekend hoger gelegen zandgrond en het plaatsje ligt ten westen van
Wijgeest. Om beidde plaatsen beter van elkaar
te onderscheiden is de naam blijkbaar Westergeest geworden.
(Bronnen:
Etymologiebank.nl,
Hystoblog,
Westergeest.net,
Plaatsengids.nl,
Wikipedia - Kerk van Westergeest
en Wikipedia - Westergeest).
Informatiebord
Bij de grillige boom op de foto hiernaast staat een bord met informatie over de kerk,
je kan hier een grote foto van dit informatiebord bekijken.
Ik heb tekst van dit bord hieronder overgenomen:
|
| Tekst overgenomen van dit informatiebord Zie ook Westergeest.net |
Westergeest en Foestrum
De bijnaam van Westergeest is Foestrum, wat volgens drs. W. T. Beetstra afgeleid is van het Friese woord "fûst",
wat vuist betekend. Foestrum is vertaalt dan Vuisthem. Foestrumers zijn dus mensen uit Foestrum die snel op de vuist gaan
(Zie: Foestrum.nl - helemaal onderaan)
De naam Foestrum zo volgens anderen een verbastering kunnen zijn van een voor-christelijke naam van Westergeest, mogelijk
Fosteraheem. Dit is echter pure speculatie, er zijn geen oude geschriften gevonden waarin deze of een vergelijkbare naam voor
Westergeest voorkomt.
Het Heem/Heim deel van Fosteraheem betekend woonplaats
(Zie Wiktionary.org)
dus woonplaats, plaats van verering van Fosite, Fostara, Fostera.
Welke God of Godin dit zou kunnen zijn is ook onderwerp van speculatie.
De God Fosite die met rechtspraak
in verband gebracht wordt zou een mogelijkheid zijn, want de Kerk van Westergeest wordt al eeuwenlang met rechtspraak in
verband gebracht, bijvoorbeeld in april 1556 werd er een twistpunt in de kerk beslecht.
(Bronnen: de Dorpscanon.nl
en Westergeest.net).
De Friese God Fosite word hier als de Noorse God Forseti gezien. Het Oudnoorse 'Forseti' betekend 'voorzitter', hier
van een rechtbank. In het Oudfries is dat echter 'overmonn' of 'urmann'.
Oudfriese woorden waarop Fosite zou kunnen teruggaan zijn 'forthlidza', dat 'leren' of 'onderwijzen' betekend.
'Forsitta', dat 'verzetten' en 'weerstand bieden' betekend en 'Forsetta' dat 'verpanden' en 'afwijzen' betekend.
Fosite is dus niet echt een Friese God die met rechtspraak in verband gebracht kan worden. Fosite lijkt eerder over de verdeling
van het grondgebied te gaan.
(Bron: Goos Blz.43).
Een connectie met Westergeest zou mogelijk kunnen zijn, doch dit is op pure speculatie gebaseerd.
Een andere mogelijkheid is de God of Godin Fosta, of Fosete of ook Fostare. Deze naam is lastig te duiden en lijkt op het Oudfriese
woord 'fostra', dat 'voedsel' en 'voeden' betekend, dus mogelijk een agrarische vruchtbaarheidsgod of godin.
Rond het jaar 800 zou bisschop Harmacarus
een beeldje van Fosete van Ameland naar Utrecht gebracht hebben.
Dit beeldje zou dan later in de Mariakerk te Utrecht weer gevonden, samen met een beeldje van de Friese God Weda.
(Zie: Goos Blz.45-48 en
De Vrije Fries pdf Blz.74-75).
Echter deze beeldjes zouden volgens het Rijksmuseum van Amsterdam rond 1125 - 1175 in Duitsland vervaardigd zijn, het beeldje dat Fosete / Fosta
zou moeten voorstellen kan dus niet het rond het jaar 800 door
bisschop Harmacarus op Ameland gevonden beeldje zijn.
Het is tevens ook nog de vraag óf deze beeldjes wel voorstellingen zijn van Fosete / Fosta en Weda.
Men denkt eerder aan twee ridderfiguren die afgebroken zijn van een kroonluchter.
(zie: Leeuwarder Courant van 21 maart 1953 en
Rijksmuseum.nl).
De God of Godin Fosete / Fosta zou dus via enkele teksten (uit 1588 en later) historisch in Friesland te plaatsen zijn.
Helaas zijn er geen archeologische vondsten gedaan op Ameland of op het vaste land bij
Foswert die aangeven waar die Fosite-tempel dan gestaan zou hebben.
Het is goed mogelijk dat Fosite ook in andere delen van Friesland, zoals in Foswert en in Westergeest, een cultuscentrum had.
Wigholt Vleer meent via paranormale bronnen er zeker van te zijn dat er een tempel gewijd aan de Godin Fostare in Westergeest heeft gestaan.
(Zie: Vleer Blz. 97).
Het bestaan van een Godin genaamd Fosta of Fostare is echter twijfelachtig, de oudste vermelding is een tekst uit 1588,
handelende over beeldjes waarvan we nu weten dat dit beeldje niet Fosete / Fostare / Fosta voorsteld.
Ik denk niet dat er een Godin Fostare / Fosete of Fosta in het oude Friesland vereerd werd, men heeft in de 16de en 17de eeuw mogelijk variaties op de naam van de
Friese God Fosite gebruikt om de beeldjes te duiden.
(Bronnen: DBNL.org,
De Vrije Fries pdf Blz.70-75
en de Leeuwarder Courant van 21 maart 1953).
Krachtcentrum
Wigholt Vleer vond het krachtcentrum bij de toren van de kerk
(Zie: Vleer Blz. 97).
Ik ben tweemaal met de Wichelroede rond de kerk gelopen en deze reageerde inderdaad sterk voor de toren, ik kreeg tevens tweemaal een reactie
helemaal linksachter de kerk.
Bij de kerk bevindt zich ook een waterpoel die mijn interesse trok. De wichelroede reageerde helaas niet bij de waterpoel,
jammer want ik had zelf het idee dat dit misschien ooit een heilige bron geweest zou kunnen zijn, maar dat is blijkbaar niet het geval.
Het kerkje van Westergeest is een bijzondere en verkwikkende krachtplaats, zeker een bezoekje waard!
